على محمدى خراسانى

382

شرح رسائل (فارسى)

استدلال به مرفوعه خواهد بود يعنى به همان دو بيانى كه در مرفوعه استدلال كرديم در مقبوله هم مىكنيم و در نتيجه همان اشكالات را هم دارد . با حفظ اين مقدّمه مىگوئيم : اگر الف و لام براى تعريف جنس باشد دو جواب داريم ولى اگر براى موصول باشد مجموعا چهار جواب از مقبوله داريم كه تمام جوابها به دلالت مربوط مىشود و امّا سندا حديث مقبوله است و آنها عبارتند از : 1 - موصولات از مبهماتند و مبهمات به‌خودىخود واضح الدلالة نبوده بلكه محتاج به قرينهء خارجيه هستند و آن قرينه در ما نحن فيه سؤال سائل است كه از حكم دو روايت متعارض مىپرسد و جواب هم بايد متناسب با سؤال باشد و متفاهم عرفى همين است 2 - مجرّد اشعار كافى نيست بلكه يا بايد عليت منصوصه باشد و يا ظهورى و متأسفانه هيچ‌كدام نيست . . . [ جواب 1 و 2 در مقبوله همان جوابهائى است كه در مرفوعه ذكر شد ] 3 - در خود حديث مقبوله پس از راهنمائى امام ( ع ) كه يؤخذ بالمجمع عليه . . . سائل سؤال مىكند : يا ابن رسول اللّه ( ص ) ، فان كان الخبران عنكم مشهورين قد رواهما الثقات . . . اين نيز قرينهء ديگرى است بر اينكه مراد شهرت روائى باشد نه فتوائى زيرا كه دو روايت متعارض قابليت دارند كه هر دو مشهور و بلكه مجمع عليه باشند از حيث روايت ولى دو فتواى متعارض چنين قابليتى ندارند به همان بيان كه در مرفوعه ذكر شد و مرحوم شيخ كه فرمود : [ و من هنا يعلم الجواب عن التمسك بالمقبولة ] نظر به همين امر ثالث دارند . 4 - سه اشكال مذكور تماما مربوط به مرحلهء ثانيه از دو اجتهادى بود كه استدلال به مقبوله برآن متوقف بود و امّا اشكال چهارم مربوط به مرحلهء